مسلمين عدم رضاى به آن نباشد ، ظاهر اين است كه جايز باشد در غسل جنابت . وچون مكث در اين مساجد از براي جنب حرام است وهمچنين ازاله نجاست كه منشأ تنجس مسجد شود بر فرض جواز آن ، غالبا در صورتي مىشود كه در بيرون ازاله نجاست كرده باشد وبه عنوان عبور ومرور از بيرون بدون درنگى برود وبدون درنگ در حوض بيفتد ، هر چند در آن فرو رفتن در آب هم اشكال هست هرگاه صادق آيد بر آن كه درنگ است وعبور نيست . وبه هر حال البتة ترك آن أولى وأحوط است واظهر صحت غسل است ، هر چند خالى از اشكال نيست ، خصوصا در صورت ازاله نجاست كه به سبب مظنه كراهت مسلمين وتضرر ايشان مظنه غصب هست كه منشأ بطلان مىشود . واما حوض بيرون مسجد در آن اين قدر اشكال نيست . وآب حوض مسجد را برداشتن وبردن صورتي ندارد هرگاه آن آبى است كه واقف از براي حوض قرار داده ، بلى هر گاه آب را ديگرى از خارج بياورد ودر حوض كند واز حال أو معلوم باشد كه راضى است به اين معنى باكى نيست وآب از چاه وقف مسجد بردن از براي شرب وتوضى وغسل ظاهرا جايز است مگر با حصول ضرر وكراهت مسلمين از اين معنى واما براي گل كارى وغير آن جايز نيست . 18 - سؤال : هر گاه ناخن دست وپا بلند شده باشد به نوعي كه چرك سياه در تحت آنها به هم رسد وآن چرك نمايان باشد منشأ بطلان وضو وغسل مىشود يا نه ؟ جواب : هر گاه چرك ظاهر را گرفته ومانع از وصول آب است صحيح نيست وهرگاه در زير ناخن است كه از بواطن محسوب است صحيح است . 19 - سؤال : آبى كه از جايى عبور نمود وبعد از قطع آب مكان گودى كه در آنجا ممر بود قدرى آب در آنجا مانده است وباز آب به آنجا مىآمده است ، لكن بسيار قليل كه بعد از دقت ، مفهوم مىشده است كه مىآيد واز تحت آن معلوم نبوده است بيرون رفتن آن وكسى در آن غسل كرده وبعد از فراغ در ميان آب فضله ديده است كه جعل ( 1 ) به آنجا

--> 1 - جعل - به ضم أول وفتح دوم - : سرگين غلطان : نام حشره است .